We hoeven niks te veroveren. God staat al lang aan onze kant

Lees meer

Dit artikel schreef ik in opdracht van Lazarus 

Daniël Lohues zong over zijn kerkgang ‘Misschien komp ‘t ooit wel weer’. Hoewel ook ik niet lang geleden nog in de ruimte van het ‘ooit’ rondzweefde, zette ik plots weer eens voet aan de grond. En wel in het Zwolse Dominicanenklooster waar ik plaatsneem in een kerkbank.

Qua esthetiek geen verkeerde plek voor een voorzichtig rentree. Als je dan toch weer naar de kerk gaat, dan een echte. Eén die met haar hoge bogen letterlijk ruimte ademt. Sint Dominicus leek ons goedkeurend te bekijken, toen Mark en ik – relatief jong vergeleken met de overwegend grijze koppen – de kerkbanken inschoven. Ons lavend aan de schoonheid van de plek en de zon die door het raam haar eigen glas in lood op de muur scheen.

De liefdevolle eenvoud van het gebaar

‘Wij zijn niet in staat om naar u op te klimmen, maar Gij daalt af naar waar wij zijn’, sprak de voorganger, niemand minder dan hoogleraar theologie Erik Borgman. ‘Neem mij aan zoals ik ben’, zongen wij als antwoord. We wensten elkaar de vrede. Menig paar ogen in door het leven getekende gezichten ontmoette ik. En menig gerimpelde hand schudde ik. De liefdevolle eenvoud van het gebaar ontroerde me. En ik ontspande, raakte ontvankelijk. Moest niets, mocht daar zijn. Het was een cadeau.


Lees het volledige artikel op Lazarus.nl

Richard Rohr nodigt je uit God te zien in alle dingen

Lees meer

Dit artikel schreef ik in opdracht van Lazarus 

Niet lang geleden was ik op de koffie bij een vriendin die net was verhuisd. Ik trof haar midden in de chaos van verbouwing, verhuisdozen en drie onophoudelijk om aandachtvragende kleine kinderen. Ze had het moeilijk. Met de rommel, het zorgen voor haar kinderen, in de relatie met haar man en schoonfamilie. Ze was moe, wanhopig. Ze huilde. Ik luisterde. We namen afscheid, en ze zei dat ik haar dichter bij God had gebracht.

Een aantal jaar eerder hadden haar woorden me verward. ‘Hoezo dichter bij God? Als het de jouwe is, weet ik niet of ik je hiermee een dienst heb bewezen.’ Want zij noemt haar God Allah. Maar alles is veranderd. Mede door een 74-jarige Amerikaanse Franciscaanse katholiek. Richard Rohr heeft de manier waarop ik mijn leven beleef in een korte tijd en in hoog tempo veranderd.

Een radicale evangelie levensstijl

De in 1943 geboren Rohr trad op zijn negentiende toe tot de orde van de Franciscanen. Naar eigen zeggen veel te vroeg. ‘Vermoedelijk’, grapt hij, ‘om voor te zijn dat we geschaakt zouden worden door een vrouw.’ Een jaar nadat hij in het jaar 1970 tot priester werd gewijd, sticht hij de New Jerusalem Community, een gemeenschap die een radicale evangelie levensstijl nastreeft. Wat dat inhoudt? Op z’n Franciscaans: een eenvoudig leven, een gedeeld leven.

‘Mensen samenbrengen in liefde, gemeenschap, toewijding en hoop’, zegt hij, ‘dat is de grootste kunst die er bestaat’. Op dit moment wijdt hij zich toe aan deze missie als oprichter en leider van het Center of Action and Contemplation (CAC) in Alberquerque, New Mexico.

Uit mijn jasje gegroeid

Het is vanuit dit CAC dat ik een jaar geleden daily meditations in mijn mailbox begon te ontvangen en kennismaakte met de ideeën van Rohr. Ik zoog ze in me op als een spons. Ik merkte toen pas hoezeer ik uit mijn jasje gegroeid was. Hoe het nauwe verhaal knelde. Het verhaal van mijzelf als onderdeel van een select clubje dat de wereld moest redden. Het maakte plaats voor een jas waarmee ik weer een tijdje vooruit kan.

Had ik behoefte aan een vrijblijvender, makkelijker versie? Eentje die de angel uit het evangelie haalt? Ik ben ervan overtuigd dat het tegendeel waar is. Ik voel me opgenomen in een uiterst uitdagende beweging die meer van me vraagt dan ooit.


Lees het volledige artikel op Lazarus.nl.

Churchrise

Lees meer

Na bijna acht maanden sinds het ontstaan van De Kerklozen en de 1000e like op de pagina, moeten we nog met enige regelmaat het doel van het platform uitleggen. Hoewel de naam De Kerklozen z’n functie heeft gehad in het aan de oppervlakte brengen van veel mensen die zich daarmee identificeren, blijft het ook een hoop mensen op een negatieve manier triggeren. Steeds hebben we herhaald; kerkloos zijn is geen ideaal, maar een constatering. Gesprekken over idealen kunnen snel verharden, de kracht van een gesprek over een constatering is dat deze in wat meer rust kan verlopen. En rust en ontspanning zijn, vooral als het over de kerk gaat, best welkome gesprekspartners.

Kerkloos zijn, het is zoals het is. Over de aard van dat gegeven, datgene wat daartoe heeft geleid, kun je het dan hebben. En dat doen we dan ook vrij uitgebreid in onze podcast serie.

In een Facebook discussie gaf ik laatst aan dat ik me regelmatig niet begrepen voel als het gaat om De Kerklozen. Hierop kreeg ik een goede vraag terug: word je echt verkeerd begrepen met de kerklozen? wil je niet begrepen worden? Daar zit een verschil tussen. Deze vraag heeft ertoe geleid dat ik het nog een keer ga uitleggen. Want ik wil wel degelijk begrepen worden.

Niet lang geleden luisterde ik naar een aflevering van The Liturgists podcast, met de titel Pale Blue Dot. Een gesprek over de aarde, hoe ze voor ons zorgt en hoe we voor haar zorgen. In de podcast wordt gesproken over het overview-effect dat zich manifesteert bij astronauten op het moment dat ze los komen van de aarde en haar vanaf een afstand bekijken. Als ze dat kleine, kwetsbare balletje in de leegte zien hangen, slechts beschermd door een vloeipapierdunne atmosfeer, verschuift er iets in hun bewustzijn. Vanuit de ruimte bekeken verdwijnen nationale grenzen, conflicten die mensen van elkaar scheiden worden minder belangrijk. De noodzaak om een planeetbrede samenleving te creëren op basis van een gezamenlijke wil deze ‘pale blue dot’ te beschermen, wordt een vanzelfsprekend uitgangspunt.

Krachtig spul.

Een iconisch beeld daarbij is een foto die op weg naar de maan vanuit Apollo 8 gemaakt is op 24 december 1968. De foto heeft de titel earthrise gekregen. De bedoeling is dat in december 2018 de 50e verjaardag van earthrise wordt gevierd, o.a. met deze groep astronauten. Mogelijk presenteren ze earthrise 2018 om opnieuw een overview-effect te creëren bij een nieuwe generatie. Met alle positieve collectief-bewustzijns-gevolgen als resultaat.

Ik wil een vergelijking maken met de afstand die ik neem ten opzichte van de kerk, in deze kerkloze periode. Het schept de ruimte voor mijn eigen overview-effect, voor een nieuwe kijk op wat kerk is, waartoe ze in het leven is geroepen. Ja, dit is voor mij kerkloos zijn: een afstand nemen om opnieuw te ontdekken. Een overview die mij de adem beneemt, mij opnieuw doet liefhebben, toewijden – vanuit een vernieuwd bewustzijn. Het is nóg mooier, nog groter, en een nog beter verhaal dan waar ik me bewust van was.

Een aantal kritieken hebben me gewezen op het risico dat dit met zich meebrengt. Dat je blijft zweven. Niet meer landt in de harde, weerbarstige werkelijkheid. Kerkloos zijn als de weg van de gemakzuchtige, de luchtfietser. Degene die het harde werk niet wil doen.

Ik neem deze kritieken en potentiële risico’s ter harte. En toch ben ik er niet heel erg bang voor. Earthrise en het overview-effect hebben een duurzaam effect gehad op de astronauten. Dit is terug te zien in de film die over hen is gemaakt. Zo verwacht ik, als ik mijzelf in deze leegte een nieuwe blik laat aanmeten op de kerk, deze blik een duurzaam effect heeft op mijn bewustzijn en daaruit voortkomende keuzes. En aangezien de kerk álles te maken heeft met de weerbarstige werkelijkheid (ze ontleent daar haar bestaansrecht aan), maak ik me daar ook niet zo druk om. (Waarom zouden we overigens een terugtrekkende beweging, een tijdelijk op afstand staan, niet zien als onderdeel van een rauwe, weerbarstige werkelijkheid? Er is niets zweverigs aan loslaten wat je dacht te weten, dit voel ik in mijn lijf en in mijn nachtrust.).

De vergelijking met het overview-effect gaat natuurlijk niet helemaal op. Want waar de astronauten een zichtbaar, tastbaar object zagen, valt dat over de kerk niet te zeggen. Je kunt haar niet in één oogopslag gadeslaan.

Toch geloof ik dat zij een zichtbare, concrete, herkenbare werkelijkheid is en kan zijn. Niet in de eerste instantie vanwege haar gebouwen en openingstijden, maar vanwege het effect dat zij op de wereld heeft. Een stuwende kracht in het creëren van een planeetbrede samenleving, op basis van een gezamenlijke wil. Gods wil, zo je wil: om alles en iedereen op de pale blue dot te beschermen en tot bloei te laten komen.